ERIC SCHOONES | MUZIEK & PIANOLES IN BOXTEL EN OISTERWIJK

Clarissenconcert 

Op zondag 4 maart 2012 gaf ik een concert in de Protestantse Kerk in Boxtel in een serie ter gelegenheid van het tweehonderd jarig bestaan van het kerkgebouw van de Protestantse Gemeente. Lang geleden organiseerde ik al ooit een concert ten bate van de restauratie van dit bijzondere kerkje.
Ad van Geesbergen zorgde met fraaie teksten voor verdieping, er was veel belangstelling van het publiek en de stichting Onyame mocht zich verheugen in een riante opbrengst ten bate van microkredieten in Ghana.

YOUTUBE | PROGRAMMA | TOELICHTING | BESPREKING | TON VERSTRATEN
   
Filmimpressie op Youtube

 Eric-Schoones
foto: Peter de Koning


Programma

Domenico Scarlatti   Sonate in A, K. 209
François Couperin   Les Rozeaux
Joseph Haydn   Sonate Nr. 47, Hob. XVI/32 in b, deel 1: allegro moderato
Claude Debussy   Passepied uit: Suite Bergamasque 
…..betovering

Sergei Rachmaninoff   Prelude op. 32 nr. 11
Franz Liszt   Au bord d’une source uit: Années de Pèlerinage, Suisse
Frédéric Chopin   Barcarolle, op. 60
…weerspiegeling

Sergei Prokofiev   Romeo and Julia before parting, opus 75
Johann Sebastian Bach/Wilhelm Kempff   Siciliano, Fluitsonate nr. 2, BWV 1031
Maurice Ravel   Alborada del gracioso uit: Miroirs
…verleiding

 

Betovering – weerspiegeling – verleiding
Natuurlijk is mijn idee om de eerste vier stukken van het programma onder de titel ‘betovering’ bij elkaar te zetten, zoals zoveel in de kunst, vooral een gevoel. Ze ademen dezelfde sfeer en lijken alle vier een hoofdstuk te vertellen uit dezelfde geschiedenis. Daarbij blijft het me verbazen hoe Scarlatti en Couperin, die alleen het metalige klavecimbel en het weke clavichord kenden, met een antenne voor de toekomst zulke idiomatische pianomuziek konden schrijven. Debussy greep in zijn Suite Bergamasque, geïnspireerd door de arcadische sfeer van de gedichten van Paul Verlaine, weer terug naar de oude tijd, misschien ook wel geïnspireerd door zijn verblijf in het kasteel van Chenonceaux, waar hij als pianist van het huistrio van Nadezhda von Meck, de beschermvrouwe van Tchaikovsky, een zomer lang piano speelde. Scarlatti en Couperin schreven overigens beiden aan het hof, Scarlatti in Spanje en Couperin in Frankrijk, voor leerlingen met een vorstelijke toekomst. Scarlatti voor Maria Barbara de Bragança, uitgehuwelijkt aan de Spaanse kroonprins Ferdinand VI, en Couperin voor de Poolse prinses Maria Leszczynska, de toekomstige echtgenote van Lodewijk XV. Haydn was een van de laatste componisten in adellijke dienst, bij de familie Esterházy.

Weerspiegeling ligt als thema bij Liszt en Chopin voor de hand. Liszt componeerde deze scène aan een beekje tijdens zijn pelgrimsjaren in Zwitserland. Chopin nam het ritme
van de barcarolle, het Venetiaanse gondellied, als basis voor een van zijn laatste composities. Toen Rachmaninoff zijn eerste zomer aan het meer van Lucerne in Zwitserland doorbracht had hij zijn preludes opus 32 al lang geschreven en een directe link tussen de kalme prelude en het reflecterende meer, waarop Rachmaninoff zich graag met zijn motorboot vermaakte, is er niet.

Ook voor ‘verleiding’ als ondertitel voor het laatste blok is weinig fantasie nodig. Het beroemde liefdespaar van William Shakespeare inspireerde Sergei Prokofiev tot een ballet, waaruit hij tien stukken voor piano bewerkte. Dit is het laatste, het aangrijpend afscheid, ongelooflijk intense muziek, waarna alleen nog troost kan volgen met een eenvoudige herdersdans van Bach, oorspronkelijk voor fluit en voor piano bewerkt door Wilhelm Kempff. De laatste muziek op het programma is van Maurice Ravel, diens Ochtendlied van de Nar uit Miroirs, inderdaad ook: weerspiegeling. Ravel, afkomstig uit Baskenland, schreef volgens Manuel de Falla de meest authentieke Spaanse muziek. Het is een feest van bonte kleuren en felle accenten.


De bespreking van ds. Corrie Terlouw
In de serie Clarissenconcerten speelde Eric Schoones op 4 maart een pianorecital, waarin hij de luisteraar meevoerde in een robuust programma met muziek uit vier eeuwen.

De pianist uit Boxtel bracht componisten bijeen op de sfeer en intentie van de stukken. Zo klonken de rust en helderheid van werken van Scarlatti en Couperin samen met werk van Haydn en Debussy. De overgang tussen de composities leek geheel vanzelfsprekend en hun verhaal werd overtuigend verteld. Het aandachtige publiek van ruim 120 personen was muisstil en roerde zich alleen om bijval te tonen.

Vervolgens zocht de pianist de verstilling en de grillige bewegingen van het water in composities uit de romantiek. Vooral de Barcarolle van Chopin golfde door de ruimte en leidde tot enthousiaste reacties van de toehoorders.

Tussen de verleidelijke en onstuimige klanken van Prokofiev en Ravel speelde Eric een eenvoudige melodie, die de harten beroerde. De Siciliano uit de tweede fluitsonate van Bach, in een bewerking van de beroemde pianist Wilhelm Kempff, klonk als een lied van verlangen. Het publiek kon zich niet bedwingen en gaf daarvoor de pianist een spontaan applaus.

Ad van Geesbergen verzorgde de voordracht van een aantal gedichten. Hij maakte daarbij een klein eerbetoon aan Judith en Abel Herzberg. Met een grappig gedicht over de zee werden ook de kinderen aangesproken.
Dit was in vele opzichten een zeer geslaagd concert in de serie Clarissenconcerten.

 

Siciliano1
Beeldend kunstenaar Ton Verstraten maakte van alle
gespeelde stukken een impressie die later in het jaar
werden geexposeerd tijdens het Herfstfestijn.